Ochrona radiologiczna pracowników


Zgodnie z zaleceniami Międzynarodowej Komisji Ochrony Radiologicznej (ICRP) ochrona radiologiczna to całokształt działań i przedsięwzięć, które mają na celu zapobieganie narażaniu ludzi i środowiska na promieniowanie jonizujące. Co więcej, w przypadku braku możliwości wyeliminowania ryzyka narażenia człowieka na promieniowanie, działania te mają na celu ograniczenie szkodliwego wpływu tego promieniowania.


Jak wiadomo, promieniowanie jonizujące jest szeroko stosowane we współczesnej technologii medycznej, wielu gałęziach przemysłu, a także w dziedzinie prewencji i reagowania na zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiacyjne i wybuchowe. W związku z tym niezwykle istotne jest wprowadzenie stosownych zabezpieczeń i zasad w każdym miejscu pracy, w którym wykorzystuje się aparaty i źródła emitujące promieniowanie jonizujące. Zadanie wsparcia i kontroli właściwej organizacji miejsca pracy w takich okolicznościach realizuje inspektor ochrony radiologicznej.

Ochrona radiologiczna – zasady podstawowe


Podstawowe zasady ochrony radiologicznej to minimalizowanie narażenie na promieniowanie. Najłatwiej efekt ten osiąga się poprzez:

  • zachowanie bezpiecznej odległości od źródła promieniowania – w myśl zasady im dalej, tym bezpieczniej,
  • ograniczenia czasu ciągłego przebywania w pobliżu źródła promieniowania – to oczywiste, że im krótszy czas, tym mniejszą dawkę promieniowania chłonie organizm,
  • stosowanie osłon osłabiających działanie promieniowania.

Jako osłony przed promieniowaniem stosuje się elementy konstrukcyjne, w tym betonowe ściany i stropy. Ponadto, zaleca się stosowanie środków ochrony osobistej, szczególnie przez osoby obsługujące sprzęt emitujący promieniowanie jądrowe. Do podstawowych środków ochrony osobistej zalicza się: fartuchy ołowiane, osłony na tarczycę itp.

Zagrożenia radiologiczne


Do podstawowych grup urządzeń, które stanowią sztuczne źródło promieniowania jonizującego, zalicza się:

  • skanery RTG stosowane w kontroli bezpieczeństwa, medycynie, przemyśle i badaniach naukowych,
  • akceleratory, betatrony, cyklotrony,
  • reaktory jądrowe,
  • izotopy wytwarzane w reaktorach jądrowych.

Warto wiedzieć, że śladowe ilości promieniowania jonizującego emitują także przedmioty codziennego użytku, w tym: monitory, zegarki, przyrządy pomiarowe i niektóre materiały budowlane.


Promieniowanie Roentgena przenika przez tkanki człowieka, przedmioty, ściany czy wodę. Okazuje się niezastąpione w diagnostyce medycznej i podczas szybkiej kontroli bagażu, do jakiej przywykliśmy na lotniskach itp. Warto jednak mieć świadomość, że człowiek nie jest w stanie wyczuć jego oddziaływania ani zmiany natężenia. Dlatego tak ważna jest właściwa ocena narażenia na promieniowanie jonizujące wykonana przez uprawnionego inspektora ochrony radiologicznej. Jest to podstawowy sposób ochrony radiologicznej pracowników, pacjentów i osób przebywających w pobliżu funkcjonujących aparatów emitujących promieniowanie jonizujące.

Ochrona radiologiczna i Skaner RTG – przepisy


Ochrona radiologiczna to zbiór narzędzi, praktyk i procedur, które mają na celu minimalizowanie narażenia pracowników na promieniowanie jonizujące. Decydując się na wyposażenia placówki w skaner RTG trzeba wziąć pod uwagę określone przepisy, które regulują techniki i warunki ochrony radiologicznej. Podstawowe akty prawne to:


  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 roku w sprawie dawek granicznych promieniowania jonizującego (Dz.U. Nr 20 poz. 168),
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego (Dz.U. 2006 Nr 140 poz. 994),
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie ochrony przed promieniowaniem jonizującym pracowników zewnętrznych narażonych podczas pracy na terenie kontrolowanym (Dz.U. 2004 Nr 102 poz. 1064),
  • Ustawa Prawo Atomowe z dnia 29 listopada 2000 r.

Prowadzenie w Polsce działalności, która może prowadzić do narażenia ludzi na promieniowanie jonizujące, wymaga stosowanych zezwoleń oraz właściwie zaplanowanej ochrony radiologicznej pracowników. Opracowania tego typu powinny być przygotowane przez uprawnionego inspektora ochrony radiologicznej.


Stosownych opracowań wymaga m.in. działalność polegająca na:


  • wytwarzaniu, przetwarzaniu, przechowywaniu, składowaniu i transporcie materiałów jądrowych,
  • budowie, eksploatacji i likwidacji obiektów jądrowych,
  • budowie, eksploatacji i zamykaniu składowisk odpadów radioaktywnych,
  • produkowaniu, instalowaniu, uruchamianiu i obsłudze aparatów emitujących promieniowanie jonizujące,
  • obrocie aparatami i urządzeniami emitującymi promieniowanie jonizujące,
  • uruchomianiu pracowni, w których stosuje się aparaty emitujące promieniowanie,
  • produkowaniu wyrobów powszechnego użytku, wyrobów medycznych, wyposażenia medycznego z zamierzonym dodatkiem odpowiednich substancji promieniotwórczych,
  • na zamierzonym podawaniu substancji promieniotwórczych ludziom w celu diagnostyki medycznej lub zwierzętom w celach weterynaryjnych.

C B R N E Security 2020 / Projekt strony: Verseo / Polityka Prywatności