C B R N E SECURiTY

Blog


Kontrola bezpieczeństwa z wykorzystaniem skanerów RTG w świetle prawa atomowego.


W celu dostosowania działalności jednostek państwowych i firm prowadzących kontrolę bezpieczeństwa z wykorzystaniem skanerów RTG prowadzonej zarówno na własnych urządzeniach jak i dzierżawionych, należy uzyskać zezwolenie na prowadzenie działalności związanej ze stosowaniem urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące tj. skanerów RTG. Jeśli urządzenie należy do podmiotu zewnętrznego jest on zobowiązany dostarczyć wszelkie niezbędne informacje i dokumenty potrzebne do złożenia wniosku, łącznie z informacją o wielkości narażenia jakie powoduje urządzenie, w szczególności:

  • Plan obiektu z naniesioną lokalizacją urządzenia RTG;
  • Instrukcję obsługi urządzenia RTG;
  • Informacje dotyczącą firmy, która dokona lub dokonała uruchomienia urządzenia (dane teleadresowe firmy uruchamiającej oraz nr zezwolenia Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki na uruchamianie danego modelu/typu urządzenia – kopia zezwolenia, jeśli takowe posiada).
skaner-bagazu

Skaner RTG- przepisy prawa

Podkreślić należy, że zgodnie z obowiązującymi przepisami obowiązek posiadania zezwolenia ciąży na użytkowniku, czyli stosującym dany model/rodzaj urządzenia wytwarzającego promieniowanie jonizujące (art. 4 ust. 1 pkt. 10 ustawy Prawo Atomowe, Dz. U. 2019 poz. 1792). Jeśli dana jednostka, która posiada skaner RTG posiada zezwolenie na stosowanie ww. urządzeń powinna o tym poinformować podmiot, który planuje użytkować dane urządzenie i w momencie uzyskania zezwolenia przez firmę zewnętrzną własne zezwolenie wygasić.

Niezgodne z prawem atomowym prowadzenie ww. działalności stanowi naruszenia określone w art. 123 ustawy Prawo Atomowe z dnia 29 listopada 2000 roku t.j. Dz. U. z 2019 poz. 1792, zagrożone sankcjami określonymi w art. 123 ust. 1 oraz art. 123 ust. 1b cytowanej ustawy.

W celu wyjaśnienia brzmienia art. 7 ust. 4 ustawy Prawo Atomowe (Dz. U. 2019 poz. 1792) tj.: Wymaganie, o którym mowa w ust. 3 (wewnętrzny nadzór nad przestrzeganiem wymogów ochrony radiologicznej w jednostce, której działalność wymaga zezwolenia pełni inspektor ochrony radiologicznej), nie dotyczy jednostki organizacyjnej wykonującej działalność polegającą na stosowaniu aparatów rentgenowskich do celów weterynaryjnych pracujących w systemie zdjęciowym oraz jednostki organizacyjnej wykonującej działalność polegającą na stosowaniu urządzeń rentgenowskich przeznaczonych do kontroli osób, przesyłek i bagażu trzeba podkreślić, że zapis dotyczy tylko posiadania/zatrudnienia inspektora ochrony radiologicznej, a nie spełniania wymogów ochrony radiologicznej (co często jest mylone). Podmioty stosujące/używające skanery RTG do kontroli bezpieczeństwa, w związku z powyższym są zwolnione z obowiązku posiadania inspektora ochrony radiologicznej, nie są natomiast zwolnione ze spełniania wymogów ochrony radiologicznej określonych w ustawie prawo atomowe i aktach wykonawczych. Są to m.in.:

  • opracowanie, wprowadzenie, nadzorowanie i aktualizowanie systemu zarządzania jakością, określonego w programie zapewnienia jakości, prowadzonym w firmie, który reguluje i zapewnia właściwą realizację wymogów ochrony radiologicznej,
  • prowadzenie i dokumentowanie maksymalnie co trzymiesięcznej oceny narażenia pracowników,
  • prowadzenie i dokumentowanie wstępnych i okresowych szkoleń z zakresu ochrony radiologicznej,
  • prowadzenie i dokumentowanie ćwiczeń okresowych,
  • kierowanie pracowników na badania lekarskie określające zdolność do pracy w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące i odpowiednie dokumentowanie powyższego,
  • prowadzenie rejestru zdarzeń narażenia przypadkowego,
  • udostępnianie organom kontroli PAA dokumentacji z zakresu ochrony radiologicznej,
  • innych wymogów określonych w ustawie Prawo Atomowe i aktach wykonawczych,
  • Spełnianie ww. wymogów jest szczególnie ważne nie tylko ze względu na ochronę pracowników i grożące sankcje określone w ustawie Prawo Atomowe, ale zwłaszcza dla zabezpieczenia przed ewentualnymi roszczeniami.

Prawo atomowe - wybrane zapisy

Naruszenia i sankcje określone w art. 123 ust. 1 oraz art. 123 ust. 1b ustawy prawo atomowe:

Administracyjne kary pieniężne i przepisy karne (dot. działalności ze skanerem RTG):

Art. 123.

1. Kierownikowi jednostki organizacyjnej:

  • która bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom albo bez wymaganego zgłoszenia, albo bez wymaganego powiadomienia wykonuje działalność, o której mowa w art. 4 ust. 1,
  • który nie dopełnia obowiązku, o którym mowa w art. 8a ust. 1 i 2, albo zatrudnia pracowników bez uprawnień, kwalifikacji lub umiejętności określonych w przepisach ustawy,
  • który będąc odpowiedzialnym za bezpieczeństwo jądrowe i ochronę radiologiczną, dopuszcza do narażenia pracownika lub innej osoby z naruszeniem przepisów art. 14 ust. 1, art. 19 ust. 1–3 lub art. 20,
  • który nie dopełnia obowiązków w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej przy pracy z materiałami jądrowymi, źródłami promieniowania jonizującego (dotyczy także właściciela urządzenia),
  • która utraciła lub pozostawiła bez właściwego zabezpieczenia powierzony jej materiał jądrowy, źródło promieniowania jonizującego (dotyczy także właściciela urządzenia);
  • oraz nie spełnia innych obowiązków wymienionych w kolejnych punktach, dotyczących w szczególności oceny narażenia, szkoleń, badań lekarskich (nie wymieniono z powodu obszerności materiału),

Wymierza się karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej pięciokrotności kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku kalendarzowym poprzedzającym popełnienie czynu, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

1b. Za czyny, o których mowa w ust. 1, jednostce organizacyjnej wykonującej działalność związaną z narażeniem wymierza się karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej pięćdziesięciokrotności kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku kalendarzowym poprzedzającym popełnienie czynu, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Art. 124.

  • Kary pieniężne, o których mowa w art. 123, nakłada, w formie decyzji administracyjnej: Prezes Agencji – jeżeli jest organem właściwym do wydania zezwolenia, przyjęcia zgłoszenia albo przyjęcia powiadomienia;
  • Decyzji, o której mowa w ust. 1 nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
  • Organy, o których mowa w ust. 1, wymierzając karę pieniężną, biorą pod uwagę:
    • stopień oraz czas trwania naruszenia obowiązków;
    • stopień zagrożenia wywołanego naruszeniem obowiązków.

Art. 125.

  • Nie można nałożyć kary pieniężnej, jeżeli od dnia popełnienia czynu upłynęło 5 lat.
  • Kary pieniężnej nie pobiera się po upływie 5 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji o nałożeniu kary.

Art. 126.

  • Kary, o których mowa w art. 123, podlegają, wraz z odsetkami za zwłokę, egzekucji w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
  • Środki uzyskane z tytułu kar pieniężnych są dochodami budżetu państwa.
  • Do kar, o których mowa w art. 123, nie stosuje się przepisów art. 189 e oraz art. 189 f § 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

KODEKS POSTĘPOWANIA ADMNISTRACYJNEGO
Art. 189f § 2. Kpa

W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:

  • usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.

Art. 189f § 3. Kpa

Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.

Reasumując, właściciele urządzeń RTG nie mogą przekazywać skanerów RTG (źródło promieniowania jonizującego – urządzenie wytwarzające promieniowanie jonizujące, podlegające zezwoleniu) do stosowania podmiotowi nie posiadającemu zezwolenia.

Właściciel urządzenia, aby postępować zgodnie z zapisami Prawa Atomowego powinien zweryfikować czy podmiot, któremu przekazuje źródło do obsługi posiada zezwolenie na jego stosowanie, nie mniej ważne jest czy kwestia ta została zawarta w SIWZ. Trzeba podkreślić, że podstawowym obowiązkiem wykonawcy usługi – obsługi skanera RTG jest spełnienie wymogów określonych w Prawie Atomowym.


C B R N E Security 2020 / Projekt strony: Verseo / Polityka Prywatności